{"id":14382,"date":"2024-08-02T08:25:23","date_gmt":"2024-08-02T11:25:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/?p=14382"},"modified":"2024-08-04T15:32:22","modified_gmt":"2024-08-04T18:32:22","slug":"pieter-zeeman-1985-1943","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/2024\/08\/02\/pieter-zeeman-1985-1943\/","title":{"rendered":"Pieter Zeeman (1985-1943)"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[vc_row][vc_column][vc_column_text]\u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0Pieter Zeeman nasceu em 25 de maio de 1865 em Zonnemaire, uma pequena aldeia na ilha de Schouwen, na Holanda. Desde jovem, Zeeman mostrava um talento \u00edmpar em analisar a natureza. Aos 17 anos, por exemplo, suas anota\u00e7\u00f5es da aurora boreal de 1882, feitas no telhado de sua casa, foram relatadas na revista <em>Nature<\/em>; H.J.H. Groneman, f\u00edsico a quem Pieter encaminhou as anota\u00e7\u00f5es, enviou uma c\u00f3pia dos artigos ao garoto, que o retratou na carta como \u201cProfessor Zeeman\u201d \u2212 Pieter a guardou por toda sua vida [1].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0Ap\u00f3s terminar a educa\u00e7\u00e3o secund\u00e1ria na principal cidade da ilha, Zierikzee, e passar dois anos em Delft, Pa\u00edses Baixos, estudando Latim e Grego \u2013 requisitos b\u00e1sicos para ingressar em faculdades \u2013 Zeeman matriculou-se no curso de F\u00edsica da Universidade de Leiden em 1885. Ao formar-se, iniciou uma pesquisa sob a supervis\u00e3o direta de Kamerlingh Onnes e <a href=\"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/2020\/04\/08\/hendrik-antoon-lorentz-1853-1928\/\">Hendrik Lorentz.<\/a> Suas investiga\u00e7\u00f5es diziam respeito \u00e0 forma como campos magn\u00e9ticos externos alteram as propriedades \u00f3pticas da mat\u00e9ria \u2013 tratando-se, portanto, de um efeito similar ao efeito Kerr, que analisa as mudan\u00e7as nas propriedades \u00f3pticas de um material quando submetido a campos el\u00e9tricos externos [1-3].\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0Ap\u00f3s seu doutoramento em 1893, mudou-se para Estrasburgo, Fran\u00e7a, onde trabalhou com propaga\u00e7\u00f5es da eletricidade em meios l\u00edquidos no Instituto de Friedrich Kohlrausch. Em 1884 retornou \u00e0 Universidade de Leyden como \u201c<em>privaat-docent<\/em>\u201d [1,2] &#8211; segundo o dicion\u00e1rio [4], \u201cdocente privado \u00e9 um professor associado (em uma universidade) que obteve um doutorado, escreveu uma tese de habilita\u00e7\u00e3o e deu uma palestra na esperan\u00e7a de se tornar um professor titular\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0No outono de 1896, Zeeman passou a estudar a poss\u00edvel influ\u00eancia de campos magn\u00e9ticos externos no espectro de emiss\u00e3o dos materiais (comprimentos de onda<span style=\"text-decoration: line-through\">s<\/span> luminosos emitidos por uma amostra ap\u00f3s receber energia). Em um de seus livretos de observa\u00e7\u00e3o, detalhou como realizou alguns experimentos: exp\u00f4s um peda\u00e7o de amianto embebido em cloreto de s\u00f3dio (sal de cozinha) a uma chama que estava entre os polos de um eletro\u00edm\u00e3 [1,2]. Ap\u00f3s a luz resultante incidir sobre uma grade de difra\u00e7\u00e3o, Zeeman observou o efeito do campo magn\u00e9tico do eletro\u00edm\u00e3 nas linhas desse espectro. Como descreveu:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u201cQuando o \u00edm\u00e3 \u00e9 ligado, as linhas se alargam at\u00e9 ficarem 2 a 3 vezes mais largas<sup>1<\/sup>.\u00a0 Zeeman, P. [1]\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0Na reuni\u00e3o da <em>Royal Society<\/em> de outubro de 1896, <a href=\"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/2020\/04\/08\/hendrik-antoon-lorentz-1853-1928\/\">Lorentz<\/a> prop\u00f4s que o movimento de part\u00edculas carregadas nos \u00e1tomos era a causa desse efeito; Joseph John Thomson provou a exist\u00eancia dessas part\u00edculas, conhecidas como el\u00e9trons. Com equipamentos modernos de espectroscopia, compreende-se que o aumento na largura ocorre devido ao desdobramento\u00b9 das linhas do espectro do material que \u00e9 submetido ao campo magn\u00e9tico externo [1,5].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0Logo em seguida, em 1897, Zeeman mudou-se para lecionar na Universidade de Amsterd\u00e3, localizada nos Pa\u00edses Baixos. Em 1902, obteve reconhecimento acad\u00eamico mundial, junto a Lorentz, por descobrirem e explicarem o desdobramento espectral causado por campos magn\u00e9ticos externos: <a href=\"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/2018\/03\/19\/premio-nobel-em-fisica-1902\/\">foram laureados<\/a><a href=\"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/2018\/03\/19\/premio-nobel-em-fisica-1902\/\"> com o Pr\u00eamio \u00a0Nobel de F\u00edsica<\/a>. O desdobramento ficou conhecido como efeito Zeeman. No decorrer dos anos seguintes, sua vida foi marcada por outras conquistas e honrarias. Por\u00a0 exemplo, em 1908, foi homenageado como sucessor de <a href=\"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/2018\/05\/28\/premio-nobel-em-fisica-1910\/\">Van der Waals<\/a>; e em 1923 recebeu um laborat\u00f3rio de f\u00edsica na Universidade de Amsterd\u00e3 que, atualmente, carrega seu nome.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">\u00a0 \u00a0Ademais, Zeeman foi Doutor Honor\u00e1rio das Universidades de G\u00f6ttingen, Oxford, Filad\u00e9lfia, Estrasburgo, Li\u00e8ge, Gante, Glasgow, Bruxelas e Paris. Al\u00e9m disso, foi membro da <em>Royal Society <\/em>e da Academia Real de Ci\u00eancias de Amsterd\u00e3, bem como presidente da <em>Commission Internationale des Poids et Mesures <\/em>(Comiss\u00e3o Internacional de Pesos e Medidas). Ao longo de sua vida, Zeeman participou de mais de 15 organiza\u00e7\u00f5es reconhecidas. Em 1895, Zeeman casou-se com Elisabeth Lebret e tiveram um filho e tr\u00eas filhas. Em 1943, ap\u00f3s ser acometido por uma doen\u00e7a, Zeeman faleceu em 9 de outubro [1,2].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\"><strong>Autor:<\/strong> Gabriel Vinicius Mufatto.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">1 &#8211; Devido a tecnologia da \u00e9poca que n\u00e3o forneciam imagens com alta resolu\u00e7\u00e3o, Zeeman observou o desdobramento das linhas espectrais como um aumento na espessura da linha original.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\"><strong>Refer\u00eancias<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[1] KOX, A.J. <strong>Pieter Zeeman<\/strong>. Jornal Nederlands Tijdschrift Voor Natuurkunde, Institute for Theoretical Physics Amsterdam (ITFA), vol 77, p 416 \u2013 418. 2011.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[2] <strong>Pieter Zeeman \u2013 Biographical<\/strong>. Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Web. 25 Ago 2017. Dispon\u00edvel em:\u00a0 https:\/\/www.nobelprize.org\/nobel_prizes\/physics\/laureates\/1902\/zeeman-bio.html. Acesso em 16 de jul. 2024.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[3] <strong>Efeito Kerr. <\/strong>Instituto de F\u00edsica de S\u00e3o Carlos: Universidade de S\u00e3o Paulo. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.ifsc.usp.br\/~strontium\/Teaching\/Material2020-2%207600035%20Eletroavancado\/Gustavo%20Henrique%20-%20Presentation%20-%20Kerr%20effect.pdf\">https:\/\/www.ifsc.usp.br\/~strontium\/Teaching\/Material2020-2%207600035%20Eletroavancado\/Gustavo%20Henrique%20-%20Presentation%20-%20Kerr%20effect.pdf<\/a>. Acesso em 16 de jul, 2024.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[4] <strong>Private Docent Definition<\/strong>. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.yourdictionary.com\/private-docent\">https:\/\/www.yourdictionary.com\/private-docent<\/a>. Acessado em 16 de jul.2024.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[5] Eisberg, R.; Resnick, R; F\u00edsica Qu\u00e2ntica: \u00c1tomos, Mol\u00e9culas, S\u00f3lidos, N\u00facleos e Part\u00edculas. 17a ed. Rio de Janeiro, RJ, Campos LTDA, 1979.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;font-size: 12pt\">[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_facebook][\/vc_column][\/vc_row]<\/span><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Pieter Zeeman nasceu em 25 de maio de 1865 em Zonnemaire, uma pequena aldeia na ilha de Schouwen, na Holanda. Desde jovem, Zeeman mostrava um talento \u00edmpar em analisar a natureza. Aos 17 anos, por exemplo, suas anota\u00e7\u00f5es da aurora boreal de 1882, feitas no telhado de sua casa, foram relatadas na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":550,"featured_media":14383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[15],"tags":[1445,1409],"class_list":["post-14382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cientista-da-semana","tag-cientista-2024","tag-gabriel-vinicius-muffato"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/users\/550"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14382"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14396,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14382\/revisions\/14396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www3.unicentro.br\/petfisica\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}